Context
21.500 boeren op het eiland
Mauritius halen hun hoofdinkomen uit suikerriet. Daarnaast heeft
iedereen tal van neveninkomsten, om in het snel duurder wordende
levensonderhoud te kunnen voorzien en te kunnen sparen voor de oude
dag. De suikerboeren op Mauritius zijn georganiseerd in coöperaties
en andere samenwerkingsverbanden. Zij leveren hun suikerriet aan
bij de vier verwerkende fabrieken in de verschillende regio's. Het
staatsbedrijf Mauritius Sugar Syndicate heeft het monopolie op de
suikerhandel op het eiland. Fair Trade Original koopt Demerara
suiker in, een rietsuikervariant van hoge kwaliteit die veel
mineralen bevat.
Ontwikkeling
Lange tijd ontving Mauritius van
de Europese Unie als zogeheten ACP (Afrika, Caraïben, Pacific) land
een hogere prijs voor haar suiker. In 2009 moest de EU door
internationale druk van deze beschermingsmaatregel afstappen.
Momenteel is de wereldmarktprijs voor de betere varianten suiker
hoog, maar voor de reguliere kwaliteit zijn de prijzen aanzienlijk
gedaald. Daarom is het animo voor Fairtrade certificering groot en
moedigt ook de overheid boeren aan om zich hierbij aan te sluiten.
De fairtrade coöperaties ontvangen voor hun suiker bovenop de
wereldmarktprijs een ontwikkelingspremie van 60 US$ per ton suiker.
Met deze premie investeert men in een efficiëntere productie, onder
andere door herverkaveling. De suikervelden worden daarnaast
rotsvrij gemaakt om vervolgens landbouwmachines in te kunnen
zetten. De coöperaties schaffen vrachtwagens aan om de oogst te
kunnen laden en vervoeren. Fair Trade Original was, samen met onder
andere Craft Aid (zie hieronder), een van de initiatiefnemers van
het Fairtrade certificeringsproject op Mauritius. Dit lange en
gecompliceerde traject is inmiddels zo succesvol dat ruim 20% van
alle kleine boeren op het eiland is gecertificeerd. Een dozijn
nieuwe coöperaties staat in de startblokken voor
certificering.
Rol Fair Trade Original
De meeste suiker
verlaat het eiland in bulk. Van oudsher laat Fair Trade Original
haar suiker verpakken in zakjes van 500 gram door de non-profit
organisatie Craft Aid. Dit biedt
werkgelegenheid aan 55 mensen, waarvan veruit de meesten een
verstandelijke of lichamelijke beperking hebben. Fair Trade
Original hielp Craft Aid bij het invoeren van het
voedselveiligheidssysteem HACCP waardoor de verpakte suiker nu ook
kan worden verkocht in de supermarkt. Een van de fairtrade
principes is dat er binnen het bedrijf een arbeiderscomité actief
is of Ondernemingsraad. Craft Aid heeft weliswaar een
arbeiderscomité, maar de gehandicapte collega's voelen zich daar
niet goed in vertegenwoordigd. Ook de dagelijkse communicatie op de
werkvloer loopt niet altijd naar behoren. Het comité en de staf
worden daarom in 2012 tijdens een ontwikkelingsprogramma van Fair Trade Original getraind
in effectieve communicatie met hun gehandicapte collega's. Lokale
ondersteuning is mogelijk via de dovenschool. Het resultaat zal een
grotere betrokkenheid zijn van alle medewerkers van Craft Aid bij
hun bedrijf. De ASN Foundation draagt aan dit programma €
5.000 bij.
Toekomst
De vraag naar Fairtrade
gecertificeerde suiker groeit. Maar de concurrentie van fairtrade
suiker uit andere landen groeit eveneens. Bovendien wordt vanaf
2012 ook de zoetstof Stevia toegestaan in de EU, een andere
concurrent voor de suiker. Uitbreiding van het aantal
gecertificeerde coöperaties is dus afhankelijk van de vraag naar
hun product. De toekomstige prijsontwikkelingen van rietsuiker
zullen bepalend zijn voor het eiland als geheel. De suikerindustrie
moet zich beraden op een sterke positie in een snel veranderende
markt.