Context
De zwarte bevolking van Zuid-Afrika heeft gedurende de Apartheid op
tal van gebieden een enorme achterstand opgelopen, en verloor
hierdoor het gevoel voor eigenwaarde. Nog steeds delven in de
landbouwsector veel zwarte arbeiders het onderspit als het gaat om
beloning, arbeidsomstandigheden en een respectvolle behandeling. In
de regio Langkloof is landbouw de belangrijkste bron van inkomsten.
Er zijn veel grote bedrijven die fruit telen. Om de positie van
kleine boeren en van de arbeiders op de boerderijen te verbeteren,
legde Fair Trade Original contact tussen fairtrade fruitbedrijven
en de verwerkingsfabriek Granor Passi.
Ontwikkeling
De Zuid-Afrikaanse overheid stimuleert met het Black Econonic
Empowerment (BEE) programma dat de zwarte bevolking in
achterstandssituaties zich kan ontwikkelen. Een van de regels van
het programma is dat de medewerkers aandelen krijgen in het bedrijf
en daarmee zeggenschap. BEE is tevens een belangrijk uitgangspunt
in de fairtrade criteria van het Max Havelaar keurmerk als het gaat
om producten uit Zuid-Afrika. De drie leveranciers van fairtrade
appels, Eve Brand, Groendal en Oudrif, zijn commerciële bedrijven
met in totaal zo'n 575 permanente arbeiders (waaronder 165 vrouwen)
en 345 seizoensarbeiders. Deze medewerkers beslissen mee over de
besteding van de ontwikkelingspremie en volgen cursussen om meer
grip te krijgen op hun positie in het bedrijf en in het dagelijks
bestaan.
Rol Fair Trade Original
Het gebied van de Langkloof ligt geïsoleerd en heeft een sterk
ruraal karakter. Alcoholmisbruik en daarmee gepaard gaand geweld
zijn kenmerkend voor deze regio. De negatieve spiraal waarin ook de
appelplukkers terecht zijn gekomen, is lastig te doorbreken en
vraagt om programma's gericht op het verbeteren van het zelfbeeld.
Fair Trade Original draagt hierin bij door het aanbieden van
trainingen als Voluit Vrou en Volwassen Man waarbij aandacht is
voor de huishoudportemonnee, ouderlijk gezag en huiselijk geweld.
Andere trainingen zijn gericht op het leren vergaderen en een
democratisch besluit nemen, hoe met het management te overleggen en
hoe met conflicten in de gemeenschap om te gaan. Dankzij het BEE
programma krijgt een aantal medewerkers op de appelboerderijen
managementtaken, waarop ze worden voorbereid.
Toekomst
Fair Trade Original was de eerste afnemer van het fairtrade
appelconcentraat van Granor Passi. De markt voor fairtrade
appelconcentraat groeit. Toename van leveranciers van appels blijft
daarom belangrijk: er wordt intensief gezocht naar nieuwe
bedrijven die fairtrade gecertificeerd willen worden. Dankzij de
goede handelsvoorwaarden hoopt Fair Trade Original een streepje
voor te krijgen bij een groeiend aantal appelboerderijen. Hierdoor
kunnen steeds meer consumenten genieten van dit fruitige sap, en
krijgen steeds meer kleine boeren en arbeiders toegang tot
cursussen en verbetering van hun arbeidsomstandigheden.