Ter gelegenheid van de vijftigste
verjaardag van Fair Trade Original ontwierp Piet Hein Eek een
speciale collectie van hout en keramiek. Hij zei meteen ja toen hij
gevraagd werd om naar Vietnam te gaan om met producenten van Fair
Trade Original te werken. Eek: 'Ik hou helemaal niet van reizen.
Maar Fair Trade Original is een bedrijf waar ik graag iets voor wil
doen. Interessant voor mij was het ook dat ik producten mocht
ontwerpen die juist veel handwerk vragen.' Samen met Sophie van
Heijningen, productontwerper bij Fair Trade Original, en met de
houtbewerkers en pottenbakkers in Vietnam bedacht Piet Hein Eek
opvallende producten van resthout en ontwierp een serie vazen
waarin traditionele schilderingen en moderne vorm
samengaan.
Palmhout uit Vietnam
Wie kan beter dan Piet Hein Eek antwoord geven op de vraag: kun je
producten ontwerpen van palmhout, waarbij het niet erg is als het
hout gaat werken? Voor kleine houtbewerkers in ontwikkelingslanden
is dat vaak een groot probleem. Het klimaat is vochtig en ze hebben
geen droogovens. Zodra de producten in Europa aankomen, gaat het
hout krom trekken. Met dat gegeven in zijn achterhoofd ontwierp
Piet Hein Eek een serie manden, onderzetters en schalen opgebouwd
uit dunne latjes hout die aan elkaar worden geregen.
Eek: 'Het in elkaar zetten van de eerste producten was best
ingewikkeld. Ik had onmogelijke tekeningen opgestuurd en het rijgen
van de houtjes is priegelwerk. Het hele dorp kwam om ons heen staan
en keek ons op de vingers. Iedereen wilde meedoen. Op een gegeven
moment kregen we hulp van een man die veel viste. Hij kon het
visdraad dat wij gebruikten heel strak aantrekken en geweldig goeie
knopen leggen. Toen ook de zoon en dochter van de houtwerker, die
vakantie hadden, voor gingen doen hoe je de latjes het beste kon
rijgen, kwam de sfeer erin. Op een gegeven moment zaten we met vier
paar handen die perfect samenwerkten een prachtige mand te rijgen.
Zo zijn zeven mooie prototypes tot stand gekomen voor manden,
schalen en onderzetters.'
Vazen van keramiek
Voor het keramiek reisde Eek naar het keramiekdorp Bat Trang in
Noord-Vietnam. Piet Hein Eek: 'Ik kwam terecht in een goed
uitgerust fabriekje, waar ze op basis van mijn tekeningen al mallen
hadden gemaakt. Ze waren heel voorzichtig als ik dingen voorstelde
die anders waren dan ze gewend zijn. In de keramiekwereld is die
angst reëel. Als je eenmaal de klei, het glazuur en de manier van
stoken op elkaar hebt afgestemd, wijk je daar zo min mogelijk van
af. Want bij de kleinste variaties word je vaak al verschrikkelijk
afgestraft. Na veel besprekingen over de mogelijke oplossingen
kwamen de eerste producten uit de mallen. Plots ontstond het gevoel
dat het misschien wel kon.'
Hetzelfde gebeurde toen ze de decoraties op de vazen gingen
bepalen. Met de masterpainter zocht Piet Hein Eek naar de mooiste
motieven voor op de vazen. 'We wilden gebruik maken van
traditionele motieven. Door die op een net iets andere manier
toe te passen, kunnen die heel modern en grafisch worden.
Maar ja, zij schilderen hun decoraties al eeuwenlang op dezelfde
manier. En dan komt er een eigenwijze Hollander die zegt dat je de
bamboestengels juist onregelmatig op de vazen moet zetten. Na veel
schetsen en praten kwamen we samen tot vier mooie decoraties met
bamboe, bloesem, kraanvogels en bloemen.'
Dutch Design in Development
Fair Trade Original en Piet Hein Eek werden bij elkaar gebracht
door Dutch Design in Development (DDiD). DDiD koppelt Nederlandse
ontwerpers aan kleine producenten in ontwikkelingslanden. Samen met
lokale ontwerpers en ambachtslieden worden nieuwe producten
ontwikkeld die passen in de hedendaagse westerse markt. DDiD werkt
voornamelijk in opdracht van Nederlandse importeurs om de verkoop
van duurzaam geproduceerde producten uit ontwikkelingslanden in
Europa te bevorderen. DDiD biedt Nederlandse ontwerpers de
gelegenheid om inspiratie op te doen en te werken in andere
omstandigheden met vaak nog niet eerder gebruikte materialen en
technieken.
MAI Vietnamese Handicrafts
De producentgroepen waarmee Piet Hein Eek aan het werk ging zijn
aangesloten bij Mai Vietnamese Handicrafts, opgericht in 1988 om
iets te doen voor straatkinderen. Al snel richtte de organisatie
zich op een meer structurele oplossing: het creëren van
werkgelegenheid voor vooral vrouwen. Vooral de laatste jaren groeit
het bedrijf flink. 30% van de winst komt ten goede aan een fonds
voor studiebeurzen en leningen aan kleine bedrijven.
Zie voor meer informatie over MAI Vietnamese Handicrafts:
www.fairtrade.nl / Onze handelspartners